X
تبلیغات
ینگه دنیا - علمی/انرژی

ینگه دنیا

گزارشهائی از ینگه دنیا برای آشنائی هموطنان داخل (و بقیه)

اندر مشکلات انرژی ، 4

دوشنبه بیست و چهارم فوریه

باز هم شاهد از غیب رسید!
البته این شاهد خبر نسبتا خوبی با خود دارد و آن ارائه راه حلی است برای مشکلی که قبلا دیدیم، یعنی امکان ذخیره کردن انرژی برق برای آینده

دیدیم که یک عیب اساسی منابع انرژی خورشید و باد آنست که زیاد قابل اعتماد نیستند. یعنی چند ساعتی از روز را حضور دارند و بعد غیبشان میزند! اینست که این گونه مراکز باید بتوانند انرژی موجود را بیک ترتیبی برای ساعات مبادا ذخیره کنند

راهی که بنظر میرسد بتواند از عهده این کار برآید همانا ذخیره برق در باتری های قابل شارژ می باشد. اشکال آنست که این روش بهره کارش خیلی پائین است و تعداد باتری لازم میتواند سر به آسمان بزند. حالا میگویند روشی در حال آزمایش است که از باتری های موجود در اتومبیل های برقی که مثلا من و شما میرانیم بهره بگیرند

اساس کار بر آنست که یک اتومبیل معمولا روزی چند ساعت کار میکند و بقیه ساعات روز را در یک جائی پارک میشود. اتومبیل های برقی معمولا در این "دوره استراحت" به پریز برق وصلند تا باتریشان پر بماند و در خیلی از موارد اینها در ایستگاه های مخصوصی پارک میشوند (شکل زیر)

حالا میگویند باتری های این اتومبیل ها را می توان برای هدف بالا مورد استفاده قرار داد
کافیست بتوانند برقی را که در این باتری ها ذخیره میشود در موقع لازم پس بگیرند
این کار بلحاظ فنی عملیست و نمونه هائی از آن در دست اجراست

آنچه میماند اشکالات اجتماعی/اقتصادی است. یکیش آنست که صاحبان اتومبیل های برقی را تشویق کنند که باین امر رضایت دهند، و بهترین راه آنست که در ازای این خدمتشان دلار تحویل گیرند! دومین اشکال که شاید مهمتر باشد آنست که سازندگان اتومبیل های برقی را راضی کنند تا به این کار تن در دهند. چرا که اگر این باتریها دائما مورد استفاده قرار گیرند، با آنچه در حال حاضر در جریانست کلی فرق دارد، و بخصوص روی عمر باتری و ضمانتی که سازنده میدهد اثر می گذارد

بهر حال با توجه باینکه استفاده از این فن بستگی مستقیم به تولید و مصرف اتومبیل های برقی دارد مسلما گسترش آن خیلی کند خواهد بود

+ نوشته شده در  Mon 24 Feb 2014ساعت 1:11  توسط بهمن شهزادی  | 

اندر مشکلات انرژی ، 3

دوشنبه سوم فوریه

میگویند شاهد از غیب رسید!
و آن در رابطه با نابودی پرندگان بویژه آنهائیست که تحت حمایت دولت قرار دارند، در برخوردن با ملخهای توربین بادی
این اشکال را می شناسیم و بارها در باره اش نوشته ام. گزارشی که اخیرا خواندم نشان میداد که چطور و چقدر معامله و مصالحه لازمست تا یک همچو مشکلی حل شود بطوری که "نه سیخ بسوزد نه کباب" (یا اینکه هر دو تاس کبابی شوند!)

دعوای اخیر از آنجا شروع شد که برای ادامه کار مزارع توربین بادی دولت مقرراتی وضع کرد تا برای سی سال آینده چنانچه عقابهای طلائی و سر سفید (عکس زیر) به توربینها برخورد کنند صاحبان آنها مجازات نخواهند شد
و این البته گروه های مدافع محیط زیست را اصلا خوش نمی آید!

جالبترین نکته در این مخاصمه آنست که هر دو طرف دعوی بیک نوعی محافظ محیط زیست بحساب می آیند. موسسین مراکز انرژی بادی و خورشیدی (که انرژی سبز نام گرفته اند) برای پائین آوردن مصرف سوختهای فسیلی و آلودگی هوا بوجود آمده اند
و اینک در مقابل آنها افراد و گروه هائی قرار گرفته اند که دارند از پرندگان حمایت می کنند
این حالت فرق دارد با موارد معمولی که یک طرفش مثلا یک شرکت بزرگ نفتی (مورد تنفر خیلی ها!) می باشد و طرف دیگرش حامیان پرنده و خزنده!

این چند نکته را هم از ویکی پدیای فارسی بشنوید:

       عقاب سر سفید یا عقابِ گَر (Bald Eagle) نوعی عقاب شکارچی ساکن
       شمال آمریکا و پرنده بومی نماد آمریکاست
       محدوده زندگی این حیوان آلاسکا،کانادا و تمام مناطق آمریکا و همچنین شمال
       مکزیک است. عقاب
های سرسفید بالغ عمدتاً قهوهای و با سر و دم سفید هستند


+ نوشته شده در  Mon 3 Feb 2014ساعت 1:11  توسط بهمن شهزادی  | 

اندر مشکلات انرژی ، 2

جمعه بیست و چهارم ژانویه

مشکلاتی را که خود مراکز تولید برق بادی و حورشیدی بوجود می آورند تا حدودی دیده ایم ولی مشکلی هم وجود دارد که مستقیما مربوط به آن مراکز نیست، بلکه در رابطه با مرحله بعد از تولید برق یعنی توزیع آن بوجود می آید

در نظر بگیرید یک مزرعه توربین بادی یا یک مجتمع عظیم انرژی خورشید را که الزاما در دشت و تپه و بیابان بفاصله صدها کیلومتر از محل اجتماع مصرف کنندگان برق بنا می کنند و باید این برق را از آنجا به اینجا یعنی شهرهای کوچک و بزرگ که اماکن مسکونی یا کسب و کار هستند برسانند
این عمل با استفاده از خطوط انتقال برق یعنی سیمها یا کابلهای فشار قوی (صدها هزار ولت) که در بالای برجهای عظیم کشیده شده اند انجام میشود (شکل زیر)

در موارد باد و خورشید یا اصلا خطوط انتقال وجود ندارند و باید با صرف مخارج زیاد و رویاروئی با مشکلات مختص بخود در رابطه با محیط زیست به تاسیس این خطوط بپردازند، یا اینکه اگر هم خطوطی وجود داشته باشند ظرفیت کافی را ندارند و باید دست به تجدید و ترمیم آنها بزنند

میگویند یک سوپر کامپیوتر عظیم در ایالت کلورادو تاسیس کرده اند که وظیفه اش هماهنگی و کنترل تولید و انتقال برق در ایالات غربی آمریکا از جمله کالیفرنیا، آریزونا، و کلورادو میباشد، تا اینکه بتوانند از مشکلاتی چون خاموشی که گاه بگاه اتفاق افتاده و می افتد جلوگیری کنند
انشالله!

پس وقتی میگویند در دشت و بیابان آفتاب سوزان وجود دارد یا در کوه و تپه بادهای شدید میوزد باید توجه کرد که اینها براحتی تبدیل به برق مورد مصرف ما نمی شوند!


+ نوشته شده در  Fri 24 Jan 2014ساعت 1:11  توسط بهمن شهزادی  | 

اندر مشکلات انرژی

جمعه هفدهم ژانویه

تا بحال در باره منابع انرژی زیاد مطلب نوشته ام و حتی یک آرشیو مخصوص هم بنام علمی/انرژی وجود دارد. سوختهای فسیلی یعنی زغال سنگ و نفت و گاز طبیعی از مهمترین و معمول ترین منابع تولید برق بوده و هستند، ولی همانطور که میدانیم اینها همه متهم به کثیف بودن میباشند چون هوا را آلوده و باعث گرمایش زمین میشوند

سالهاست دارند دنبال منابع بهتر میگردند. یک کاندید که خودش کثیف از آب در آمد همانا انرژی اتمی بود که کلی راجع به آن دیده ایم. دو منبع خوب که تمیز و تجدید پذیرند همانا خورشید و باد میباشند که چون ظاهرا بی انتها هستند بعضی ها خیال میکنند دیگر مشکلمان بر طرف شده
در حالی که اصلا اینطور نیست!

یک عیب اصلی این دو منبع آنست که زیاد قابل کنترل نیستند. یعنی مثلا باد هر وقت دلش بخواهد می آید و بعد هم بهمان سرعت غیبش میزند! آفتاب هم تا حد زیادی غیر قابل اطمینان است. اینست که مراکز بادی و خورشیدی باید بتوانند انرژی موجود را بیک ترتیبی برای ساعات مبادا ذخیره کنند، که هیچ کار آسانی نیست!

عیب دیگر اینها آنست که با همه تمیز بودن و به اصلاح سبز بودنشان، اگر توجه نشود می توانند از طرق دیگر به محیط زیست صدمه برسانند
مثلا خیلی وقتها مردم گله کرده اند که هزاران پرنده کوچک و بزرگ بیگناه در لابلای ملخهای توربین بادی له شده اند، و یا صدای ناله توربینها و نور چراغهای گردنده در شب آزارشان میدهد، یا گاهی تور بین هائی که اندازه شان به بزرگی یک اتومبیل میرسد آتش گرفته به زمین افتاده اند

از طرف دیگر، برای عملی کردن پروژه های بزرگ خورشیدی دز زمینهای وسیع بیابانی مجبور میشوند تدارکات مفصلی برای حفظ محیط زیست اتخاذ کنند. مثلا دیدیم که تنها لاک پشت و حیوانات دیگر مانند گوسفندهای شاخدار، مارمولک و غیره نیستند که می توانند سد راه همچو پروژه هائی بشوند بلکه سرخ پوستان آمریکائی هم میتوانند و حق دارند ادعاهائی بکنند
مثلا موردی را دیدیم که سوابقی چون آثار سنگی و کفن و دفن گذشتگان آنها که برای بازماندگان حال حاضر مقدس بحساب می آید در آن اراضی وجود داشت و بر هم زدنش مورد سوال بود

همه اینها را قبلا دیده ایم
آنچه برایم تازگی دارد و دفعه بعد خواهیم دید بردن برق از محل تولید بمحل مصرف میباشد که معمولا در فواصل زیاد از هم قرار دارند و کار با اشکالات جدیدی روبرو میشود

+ نوشته شده در  Fri 17 Jan 2014ساعت 1:11  توسط بهمن شهزادی  | 

نیروگاه های اتمی، و بقیه

جمعه پانزدهم نوامبر

آخرین دفعه که در این زمینه مطلب نوشتم روز سوم جولای بود و جملات زیر را در بر داشت

مهمترین سوالی که در این زمینه جلو روی بشر قرار گرفته آنست که آیا ساخت اینها را دنبال کنیم یا اینکه معایبش بر محاسنش می چربد و بهتر است از ادامه آن چشم بپوشیم؟
قبلا دیدیم که از کار افتادن نیروگاه فوکوشیما در ژاپن بر اثر زلزله، بعضی ممالک را بر آن داشت که دیگر نیروگاه هسته ای جدیدی نسازند، در حالی که دیگران گفته اند خیر، آنرا ادامه خواهیم داد!

حالا گزارشی خواندم که معلوم میکند در ژاپن تمایل عمومی دارد به سمت گریز از انرژی اتم و روی آوری بسمت انرژی های قابل تجدید پیش میرود. آخه آنها هنوز دارند با عواقب ناگوار تخریب نیروگاه اتمی فوکوشیما دست و پنجه نرم میکنند، و گویا وضع وخیمتر از آنست که تصور میرفت، و فعلا تمام 50 نیروگاه اتمیشان در حال تعلیق بوده و آینده شان معلوم نیست

چند روز پیش یک مرکز تولید انرژی بادی آزمایشی را که روی سکوئی در 20 کیلومتری ساحل قرار دارد در جائی که عمق آب 120 متر است افتتاح کردند. برق تولید شده که میتواند مصرف 600 خانواده را تامین کند توسط کابل زیردریائی به ساحل آورده میشود
برنامه شان آنست که تا سال آینده دو توربین و سکوی دیگر به آن اضافه کنند
این آزمایش می تواند راه را برای گسترش وسیع استفاده از انرژی باد باز کند
ضمنا ژاپن اخیرا یک پروژه عظیم نیروگاه خورشیدی در جنوب کشور تاسیس کرده  


+ نوشته شده در  Fri 15 Nov 2013ساعت 1:11  توسط بهمن شهزادی  | 

نیروگاه های اتمی

چهارشنبه سوم جولای

(فردا سالروز استقلال آمریکا و تعطیل همگانی است. در مورد مراسم این جشن، روز چهارم جولای سال 2009 و در مورد تاریخچه استقلال آمریکا و نوشتن قانون اساسی شان، در اواخر ماه فوریه 2009 در چند جلسه مطالبی نوشته ام)

در باره نیروگاه های اتمی نوشته هائی دارم که در آرشیو موضوعی علمی/انرژی یافت میشوند
مهمترین سوالی که در این زمینه جلو روی بشر قرار گرفته آنست که آیا ساخت اینها را دنبال کنیم یا اینکه معایبش بر محاسنش می چربد و بهتر است از ادامه آن چشم بپوشیم؟

قبلا دیدیم که از کار افتادن نیروگاه فوکوشیما در ژاپن بر اثر زلزله، بعضی ممالک مانند آلمان را بر آن داشت که دیگر نیروگاه جدیدی نسازند، در حالی که فرانسه گفت خیر ما تاسیس نیرو گاه های اتمی را ادامه خواهیم داد. آنطور که معلومست حساب دو دو تا چهار تا نیست و عوامل مختلفی در اینگونه تصمیم گیریها دخالت دارد

ولی حسابش را بکنید اگر یک سانحه دیگری مانند چرنوبل که کلی تلفات و خسارت ببار آورد یا حتی سانحه کوچکتری مانند فوکوشیما در یک جائی از دنیا اتفاق بیفتد، آنوقت چه میشود و نظرها چه خواهد بود؟ منکه فکر میکنم گذشت زمان بر علیه تاسیس نیروگاه اتمی باشد

اخیرا گزارشی خواندم که نشان میداد نه تنها برای این منبع ظاهرا بی پایان انرژی خطر بروز یک سانحه وجود دارد بلکه حتی وقتی بخواهند آن را بازنشسته هم بکنند هیچ کار آسانی نیست!

یک نیروگاه بنام  San Onofre Nuclear Power Plant  در نزدیکی های ما (عکس زیر، حدود یکصد کیلومتر جنوب اینجا) در کنار اقیانوس آرام قرار دارد که دو سالیست بعلت اختلالاتی بحالت تعطیل در آمده
صاحب آن (یک شرکت برق خصوصی) تا بحال داشت سعی میکرد اشکالات را بر طرف کند و دوباره آنرا براه اندازد ولی نشد که نشد! و حالا بالاخره تصمیم به کنار گذاشتن آن گرفته اند، ولی ظاهرا این کار از ساختنش (که فقط هشت سال طول کشیده بود) هم مشکلتر است!
من فقط چند نکته را بطور فهرست وار اینجا نقل میکنم

--  خراب کردن رآکتور ها کاریست خیلی پیچیده و مشکل که ده ها سال طول خواهد کشید و میلیاردها دلار هزینه خواهد داشت
--  خروارها مواد رادیوآکتیو هم الان در حوضچه هائی منتظر سرد شدن هستند . . .
--  لوله های قطور و عظیمی که اکنون نزدیک به دو کیلومتر بداخل اقیانوس رفته اند باید بیرون آیند
--  قطعاتی از رآکتور را باید با اره و مشعل های مخصوص از بدنه دستگاه جدا کنند . . .
--  دیوارهای خارجی بتونی که یک متری ضخامت دارند باید خیلی با مراقبت تکه تکه شوند . . .
--  حدود یک ملیون و نیم کیلو گرم از فضولات سوخت اتمی مصرف شده وجود دارد که آن چنان آلوده است که باید در "مقبره های" بتونی برای خدا میداند تا کی نگاهداری شوند

+ نوشته شده در  Wed 3 Jul 2013ساعت 1:11  توسط بهمن شهزادی  | 

راه حل های مشکوک! 2

چهارشنبه دوم ماه می

روز هفتم نوامبر گذشته نوشته ای داشتم که این جور شروع میشد

چند سال پیش در لوس انجلس تایمز مقاله ای خواندم که این کلمات قصار را در خود داشت

For every problem there is a solution that is simple, clear and wrong
برای هر مشکلی راه حلی وجود دارد که هم ساده است هم روشن و هم غلط

و پشت سر آن مواردی از اینجور ر اه حلهای بظاهر ساده و خوب ولی در باطن نا ممکن و غیر عملی را که سیاسیون در مبارزات انتخاباتی بر زبان می آورند دیدیم. امروز میخواهم موارد دیگری ارائه دهم ولی بستگی دارد که در چه زمینه ای بخواهیم این کار را بکنیم. با اجازه فعلا آنرا به موضوع انرژی اختصاص می دهیم.

مقدمتا عرض کنم که معمولا وقتی از انرژی صحبت میشود همه حواس ها میرود روی انرژی برق، چون آنست که خیلی از کارهائی را که ما می خواهیم انجام میدهد. ولی مسلما انرژی جنبه ها و مصرف های دیگری هم دارد مانند بحرکت آوردن اتومبیل و ماشین های صنعتی، گرم کردن ساختمان ها، پخت وپز، و غیره. و وجه مشرک همه اینها لزوم و وجود منابع اولیه است مانند سوخت های فسیلی (نفت و گاز و زغال سنگ)، انرژی هسته ای، انرژی تجدید پذیر (خورشید و باد و غیره) و و و  (مراجعه شود به آرشیو موضوعی علمی/انرژی)

حالا میرسیم به مشکل جهانی کمبود منابع انرژی. آدمیزاد هم دارد روز بروز تعدادش زیاد میشود، هم دارد مصرف سرانه انرژیش بالا میرود. و اینست که همه در تکاپوی پیدا کردن منابع جدید هستند. اینجاست که آن تکیه کلام بالا مورد پیدا میکند. عده ای ساده دل میگویند آقا جان! انرژی خورشید بی انتهاست و هر چه بخواهیم می توانیم تا قیامت از آن بدست آوریم. بدون توجه به اینکه مهار کردن انرژی خورشید هیچ کار آسانی نیست!

دیگری می گوید باد آقا جان! باد می تواند هر چه بخواهیم بما انرژی بدهد! آن دیگری اتومبیل های برقی را چاره ساز میداند و دیگری اتومبیل های هیدرژنی را و و و . البته هیچکدام از این راه حل ها غلط آن جوری نیستند ولی چون هر کدام فقط جزء کوچکی از راه حل میباشد مسلما هیچیک ابدا به تنهائی کافی نیست. حتی وقتی روی یکدیگر هم که بگذاریم کافی نیستند! و برای همین هم هست که مداما دارند دنبال راه حل های دیگر میگردند.

+ نوشته شده در  Wed 2 May 2012ساعت 7:10  توسط بهمن شهزادی  | 

مخاطرات توربین های بادی ، 2

چهارشنبه بیست و نهم فوریه

این نوشته در واقع دنباله مطلبی است که روز هفتم جون گذشته نوشتم. تازگیش فقط به آنست که نشان میدهد مسئله دارد بیش از پیش بیخ پیدا میکند! البته این مزرعه توربین بادی که در گزارش اخیر آمده و تنها دو سال از تاسیسش گذشته و حدود سه هزار هکتار مساحت دارد با آن یکی که قبلا نوشتم فرق دارد، ولی دارد بهمان بلایا دچار میشود، یعنی باعث مرگ پرندگان از جمله کرکس آمریکائی  condor  و خفاش و بویژه عقاب طلائی میگردد.

مسئولین امور دارند دنبال راه چاره میگردند تا از اثرات مرگبار برخورد پرندگان به ملخهای توربین بکاهند ولی مخالفین و منتقدین میگویند مشکل خیلی اساسی ترست. باین معنا که بنظر آنها محل فعلی برای اینکار مناسب نیست و چاره اصلی آنست که مزارع توربین بادی را در جائی بنا کنند که احتمال برخورد پرندگان به توربینها ناچیز باشد.

+ نوشته شده در  Wed 29 Feb 2012ساعت 5:9  توسط بهمن شهزادی  | 

باز هم جلوگیری از اسراف برق

جمعه بیستم ژانویه

گاه کداری در باره انواع مختلف انرژی و مطالب حاشیه ای چیزهائی نوشته ام که در آرشیو مربوطه یافت میشوند. یک مطلب حاشیه ای مربوط میشود به صرفه جوئی در مصرف برق. روز نهم اکتبر 2009 در باره جلوگیری از اسراف برق توسط گیرنده های تلویزیون مطلبی نوشتم و اینک شبیه آنرا در باره   battery chargers یا وسائل پرکننده باتری ها می بینیم.

میگویند این وسائل که معمولا خیلی کوچکند و مصرفشان نیز کم است ولی چون همیشه به برق وصلند و تعدادشان هم روز بروز دارد زیادتر میشود کلی باعث اسراف برق میشوند. بعبارت دیگر قطره قطره جمع گردد وانگهی دریا شود! در این زمینه دستگاه های برقی پرتابل مانند کامپیوتر لپتاپ و آنهائی که در جیب جا میگیرند، تلفن همراه، صورت تراش، ابزارهای باتری دار مانند مته برقی، و غیره را میتوان نام برد.

حالا دولت ایالتی کالیفرنیا دارد قانونی بمرحله اجرا میگذارد که سازندگان این پرکنهای باتری را ملزم نماید تا راندمان یا بهره کار آنها را بالا ببرد و از مصرف برق بکاهد. جالب آنست که پرکنهای باتری با بهره کار بالا هم الان هم تک و توک وجود دارند و کسی نباید برود دنبال اختر اع یک چیز جدید. تنها کافیست که سازندگان کمی همت بخرج دهند، چند ریالی بیشتر خرج کنند تا بتوانند در سالهای آینده در پائین آوردن مصرف برق کمکی بنمایند. همین!

ما با اجازه میرویم و روز دو شنبه بر میگردیم

+ نوشته شده در  Fri 20 Jan 2012ساعت 8:22  توسط بهمن شهزادی  | 

چیزهای سبز

جمعه شانزدهم سپتامبر

در مورد منابع مختلف انرژی مطالب چندی نوشته ام که در آرشیو موضوعی علمی/انرژی یافت میشوند. در بین این منابع آنهائی که تجدید پذیرند مانند باد و آفتاب و غیره در این دور و زمانه که مشکل گرمایش زمین و حفظ محیط زیست زیاد مطرح هستند خیلی مورد گفت و گو قرار میگیرند.

از طرف دیگر بخاطر همان محیط زیست مردم در پی یافتن راه هائی هستند که در مصرف انرژی صرفه جوئی شود. همه این عوامل که دست بدست هم بدهند دیدگاه، اندیشه، فلسفه، و عملکردی بوجود آمده که عنوان "سبز" به خود گرفته، شاید بخاطر اینکه طبیعت خیلی سبز است! بنابرین وقتی صحبت از کشف راه های نوین برای تولید انرژی قابل تجدید میشود، یا وقتی قوانینی برای ممنوعیت استفاده از کیسه های پلاستیکی در سوپرمارکتها میگذرانند و و و، اینها را اقدامات سبز می نامند. و همه شان سعی بر این دارند که محیط زیست کمتر صدمه به بیند.

گزارشی که اخیرا خواندم خبر از این میداد که در شهر سیاتل ایالت واشنگتن (در شمال غرب آمریکا) دارند اقدام به تاسیس ساختمان بزرگی میکنند که خیلی خیلی سبز باشد! یعنی اینکه بتواند از لحاظ انرژی و آب و حرارت و اینجور چیزها خودکفا باشد. و با اینکه ساختمانهای کوچکی با این خصوصیات همین حالا هم وجود دارند ولی این یکی در مقیاس خیلی بالاست. هزینه ساختمان سی ملیون دلار تخمین زده شده که حدود سی در صد بیش از هزینه ساختمان های معمولی و مشابه میباشد ولی با توجه به اینکه برای آن 250 سال عمر در نظر گرفته شده (در مقابل 40 سال معمولی) امیدوارند بتواند بتدریج هزینه خود را بپردازد.

این ساختمان تجاری و اداری طبق برنامه باید بتواند تمام برق و حرارت مصرفی خود را از وسائل خورشیدی  تامین کند، آب لازم از تصفیه آب باران که در سیاتل فراوان است بوجود آید، فضولات ساختمان باید عمل شده به کود تبدیل شود، و از این قبیل. عکس زیر را که در گوگل پیدا کردم ظاهرا از یک مدل از ساختمان گرفته شده.

+ نوشته شده در  Fri 16 Sep 2011ساعت 7:8  توسط بهمن شهزادی  | 

بی آبرو شدن انرژی اتم (خبر خوب) 4

سه شنبه بیست و ششم جولای

عنوان خبر با حروف درشت چنین است "ژاپن میگوید وضع نیروگاه اتمی تثبیت شده" و بنظر میرسد که خبر خیلی خوبیست تا وقتی که آدم بقیه مطلب را بخواند و بفهمد که این تنها قدم کوچکی میباشد. ولی خب، باز هم خودش کلی نعمت است!

میگویند پس از چهار ماه که از حادثه زلزله و سونامی و آسیب دیدن نیروگاه اتمی فوکوشیما و بویژه خراب شدن سیستم خنک کننده اش میگذرد تازه حالا کارشناسان توانسته اند یک دستگاه خنک کننده دیگری براه اندازند تا در آینده بتوانند رآکتور را خنک کرده آنرا از کار بیندازند. ولی این کار شش ماهی طول خواهد کشید.

تا بحال مقداری اشعه رادیو آکتیو به بیرون سرایت کرده و باعث شده هشتاد هزار نفر از ساکنین آن محدوده به جاهای دیگر نقل مکان کنند و معلوم نیست چه وقت بتوانند به منازل خود باز گردند. میگویند پاکسازی کامل منطقه سالها طول خواهد کشید و پس از آن برای احتیاط، تمام ساختمان نیروگاه در سیمان مدفون خواهد شد.

+ نوشته شده در  Tue 26 Jul 2011ساعت 8:4  توسط بهمن شهزادی  | 

حزب چای ، 15

چهارشنبه سیزدهم جولای

دو مقدمه لازمست. اولی شرح خیلی مختصری از ایالت تگزاس خواهد بود. این ایالت که هم از نظر مساحت و هم از نظر جمعیت دومین است در جنوب مرکزی آمریکا و در همسایگی کشور مکزیک قرار دارد. از نظر مخازن نفت، دامپروری گاو و گوسفند، و کشت پنبه اولین است. کابوهایش معروفند و یکیشان بنام جورج بوش که هشت سال در کاخ سفید بود و کلی خرابکاری ببار آورد قبلا استاندار تگزاس بود! از نظر سیاسی بطور کلی کم و بیش محافظه کارند و مطمئنم که خیلی از افراد حزب چای را میشود در آنجا یافت.

مقدمه دوم مربوط میشود به لامپ های فلورسانت مارپیچی که روز بیستم اکتبر 2009 در باره آن مطالبی نوشتم و اینجا چند جمله اش را کپی میکنم:
"" اتحادیه اروپا از حدود دو ماه پیش تولید و واردات لامپهای یکصد واتی معمولی (یعنی فیلامانی یا سیمی) را ممنوع کرده و بتدریج لامپهای با وات پائین تر هم ممنوع خواهند شد. هدف اینست که مردم اروپا بجای آنها لامپهای فلورسانت مارپیچی که مصرف برقشان خیلی کمتر و عمرشان خیلی بیشتر است بکار برند. و همه این اقدامات برای صرفه جوئی در مصرف انرژی و در نهایت کمک به جلوگیری از گرمایش زمین است. لازم بتذکر است که تابحال کشور استرالیا لامپهای سیمی را ممنوع کرده و آمریکا هم دارد سلانه سلانه در همان مسیر پیش میرود.""

تکیه کلام روی آخرین قسمت آن جمله است که میگوید آمریکا هم برای از گردونه خارج کردن تدریجی لامپهای فیلامانی یک قوانینی وضع کرده ولی چای خورهای تگزاس با این قانون و مصرف لامپهای مارپیچی مخالفند! بله، آنها میگویند این غول بی شاخ و دم (یعنی دولت فدرال) دارد در خیلی از امور زندگی ما دخالت بیجا میکند و دارند سعی میکنند راه فراری پیدا کنند تا بتوانند تکزاس را از اجرای قانون مستثنی نمایند. در واقع اینها میخواهند تا می توانند موی دماغ دولت فدرال باشند و گر نه طفلکی لامپهای مارپیچی گناهی ندارند!

+ نوشته شده در  Wed 13 Jul 2011ساعت 7:48  توسط بهمن شهزادی  | 

بی آبرو شدن انرژی اتم (کار نیک) 3

جمعه هشتم جولای

مطلب امروز ذقیقا به بی آیرو شدن اتم مربوط نیست ولی میشود بهش چسباند، حتی بدون سریشم! بخوانید و قضاوت کنید.

عرض شود که گزارشی خواندم که در ژاپن تعدادی آدم بازنشسته دور هم جمع شده و میخواهند داوطلبانه به کمک آنهائی بروند که باید داخل آن نیروگاه اتمی خسارت دیده شده، و رآکتور اتمی آنرا تحت کنترل در آورند، با این دلیل که آنها کلی از سنشان گذشته و در مقایسه با جوانتر ها روبروئی با این خطر احتمالی برایشان آن قدرها مهم نیست. خب، بارک الله به شجاعتشان!

این افراد که تعدادشان تا بحال به   400 نفر رسیده از 60 تا 78 سال سن دارند و در حرفه های گوناگونی از مهندسی گرفته تا کارگران ساختمان و حتی آشپز و خواننده تخصص دارند! آنها میگویند مبتلی شدن به سرطان از طریق نزدیکی با مواد رادیوآکتیو کلی طول میکشد و احتمال اینکه قبل از آن بدلائل دیگر ازین دنیا بروند خیلی زیادتر است!

تاسیسات آن نیروگاه هنوز داغ و خیلی رادیوآکتیو است و فعلا ورود به آنجا ممنوع میباشد. دست اندکاران در راه یافتن چاره ای هستند تا بتوانند وارد آنجا شده دستگاه خنک کننده رآکتور را تعمیر نمایند تا بعد بتوانند کارهای لازم دیگر را انجام دهند. میگویند مقامات دولتی و مسئولین  نیروگاه از پیشنهاد این گروه استقبال کرده اند ولی معلوم نیست چه وقت و بچه ترتیب آنها بتوانند مصدر خدمتی شوند. یکی از افراد این گروه میگوید، "من نمیدانم آیا مسئولین امر برای خوشامد گفتن بما با پیشنهادمان موافقت کرده اند یا خیر. اینجا ژاپن است و حتی اگر هم ما را نخواهند سری تکان میدهند و موافقت میکنند"!

+ نوشته شده در  Fri 8 Jul 2011ساعت 8:0  توسط بهمن شهزادی  | 

بی آبرو (نه) شدن انرژی اتم! 2

جمعه اول جولای

بله، بر خلاف بعضی دیگر از ممالک اروپائی، از نقطه نظر فرانسوی ها انرژی هسته ای بی آبرو نشده و رئیس جمهور آنجا جناب سارکوزی اعلام کرده که آنها تاسیس نیرو گاه های اتمی را ادامه خواهند داد. او میگوید تکنولژی آنها بخصوص در زمینه ایمنی نیروگاه های اتمی بهتر از مال جاهای دیگر است. بقول معروف انشالله گربه است!

روز دوم جون دیدیم که کشور آلمان اعلام کرده که تا ده سال دیگر تمام نیرو گاه های اتمی خود را تعطیل میکند. کشور سویس این کار را حدود سی سال دیگر که آخرین نیروگاه اتمی آنجا به پایان عمرش میرسد انجام خواهد داد. در ایتالیا که در سال 1986 پس از حادثه چرنوبل در یک رفراندم تاسیس نیرو گاه های اتمی را منع نمودند ولی ماه گذشته پیشنهاد از سرگرفتن دوباره آنرا به رفراندوم همگانی گذاشتند باز هم با 94 در صد آراء عمومی رد شد. 

+ نوشته شده در  Fri 1 Jul 2011ساعت 7:56  توسط بهمن شهزادی  | 

مخاطرات توربین های بادی

سه شنبه هفتم جون

در مورد توربین های بادی به دفعات مطلب نوشته ام که در آرشیو موضوعی علمی/انرژی یافت میشوند. در آن زمانها به خطرات و زیان هائی که این توربین ها بوجود می آورند بویژه وقتی به تعداد زیاد و در مزارع بزرگ باشند اشاراتی شده است. گزارشی که اخیرا خواندم از وجود این مشکلات در محل دیگری در ایالت کالفرنیا خبر میدهد.

میگویند در نزدیک شهر سانفرانسیسکو که حدود پانصد کیلومتر شمال اینجا قرار دارد در یک ناحیه بادخیز یک مزرعه توربین بادی با تعداد پنج هزار واحد توربین مشغول کارند. حالا متوجه شده اند که تلفات پرندگان بخصوص عقاب طلائی بعلت برخورد با ملخهای این توربینها خیلی زیاد است. میگویند در طول مدت سی سال گذشته بطور متوسط سالی هفتاد عقاب طلائی کشته شده اند. پرندگان دیگری مانند شاهین و باز و حتی خفاش نیز ازین بلا بی نصیب نمانده اند.

مقامات دولتی، شرکتهای برق، شر کتهای سازنده توربین، و سازمانهای حفاظت از محیط زیست در تلاشند تا راه چاره ای بیابند و بتوانند نسل این پرندگان را زنده و پاینده نگاه دارند. از جمله کارهائی که میشود کرد و تا حدودی میتواند موثر  باشد جایگزین کردن توربین های قدیمی است با مدل های جدیدتر که از نظر اندازه و شکل بهتر طراحی شده و کمتر به پرندگان آسیب میرسانند.

در عکس زیر کارشناسی یک جوجه شاهین طلائی را برای ردیابی و مطالعات آینده مجهز میکند.

+ نوشته شده در  Tue 7 Jun 2011ساعت 8:40  توسط بهمن شهزادی  | 

بی آبرو شدن انرژی اتم!

پنجشنبه دوم جون

روز یازدهم آوریل گذشته گریزی زدیم به زلزله ژاپن و از کار افتادن یک نیروگاه اتمی در آنجا و اینکه این واقعه باعث تجدید نظر در استفاده از نیروی اتم خواهد شد. چهل پنجاه سال پیش تصور میشد که نیروی اتمی بشر را از مواد سوختی دیگر بی نیاز میکند ولی بعد به کلی مشکلات برخورد و با اینکه در این اواخر دومرتبه داشت مورد توجه قرار می گرفت واقعه ژاپن آب سردی روی آتش این جور طرح ها ریخت.

در خبرهاست که دولت آلمان اعلام کرده 17 نیروگاه اتمی خود را تا سال 2022 از گردونه خارج میکند و در عوض دنبال منابع انرژی قابل تجدید مانند خورشید و باد و هیدروالکتریک خواهد رفت.

از دیگر ممالک اروپائی، ایتالیا پس از حادثه چرنوبل درسال 1986 در یک رفراندم نیرو گاه های اتمی را منع نمود. کشور سویس اخیرا اعلام کرد که نیرو گاه های اتمی خود را بتدریج و وقتی هر یک به عمر پیش بینی شده  50 سال رسید از گردش خار ج میکند و این بدان معناست که آخرین آنها در سال 2034 از کار خواهد افتاد.

+ نوشته شده در  Thu 2 Jun 2011ساعت 8:11  توسط بهمن شهزادی  | 

انرژی خورشیدی و سرخ پوستان

شنبه بیست و ششم فوریه

در مورد انرژی خورشیدی بدفعات مطالبی نوشته ام که آخریش روز شانزدهم اکتبر گذشته بود و در آنجا مطرح شده بود که برای اینکه بتوانند فضای لازم برای پروژه عظیم مورد نظر خود را بوجود آورند احتیاج داشتند تعدادی از لاک پشت های بیابانی را جابجا کنند. حالا در خبرهاست که تنها لاک پشت و احیانا حیوانات دیگر نیستند که می توانند سد راه همچو پروژه هائی شوند بلکه سرخ پوستان آمریکائی هم میتوانند و حق دارند ادعاهائی بکنند.

اولا بد نیست در مورد نامگزاری این اقلیت و نیز سیاه پوستان مقدمه ای بنویسم. وقتی حدود پانصد سال پیش کریستف کلمب قاره آمریکا را کشف کرد خیال میکرد به هندوستان وارد شده و این بود که مردمان بومی آنوقت را    Indiansنامیدند. تا این اواخر این اسم رویشان مانده بود با اینکه گاهی برای روشن شدن یک کلمه American  هم جلو آن می آوردند. در دهه های اخیر بخاطر ادب و احترام اصطلاح  Native Americans  را همگان پسندیده و دارند از آن استفاده میکنند. در مورد سیاه پوستان در قدیم ندیم ها کلماتی بکار می بردند که بعدا موهن تلقی شد و اینک یا میگویند  African American  یا خیلی راحت میگویند  Black

میگویند در بیابانهای جنوب کالیفرنیا (یعنی نزدیک اینجا) شش پروژه عظیم نیروگاه خورشیدی در دست مطالعه و طراحی است که هر یک حدود چهار پنج کیلومتر در چهار پنج کیلومتر وسعت دارد. منتهی در خیلی از این اراضی سوابق مرگ و زندگی قبایل سرخ پوست یعنی همان آمریکائی های بومی یا وجود دارند یا ممکنست وجود داشته باشند. این سوابق شامل آثار سنگی و کفن و دفن گذشتگان است که میتواند هزارها سال قدمت داشته باشد و برای بازماندگان حال حاضر مقدس بحساب می آید. حالا مجریان پروژه های خورشیدی باید همه را قانع کنند که لطمه ای به این آثار وارد نخواهد شد.

+ نوشته شده در  Sat 26 Feb 2011ساعت 9:20  توسط بهمن شهزادی  | 

منابع تولید انرژی ، 4

جمعه هفدهم دسامبر

امروز میرسیم به منابع تجدید پذیر انرژی، که طبق تعریف آنهائی هستند که بطور طبیعی جایشان پر میشود و در واقع پایان ناپذیرند. در مورد انرژی های خورشیدی و بادی چندین دفعه مطالبی نوشته ام که میتوان آنها را در آرشیو موضوعی علمی/انرژی دید. حالا نوبت میرسد به انرژی جزر و مد که در واقع باعث نوشتن این سری مطالب شد.

جزر و مد در اثر نیروی جاذبه ماه و خورشید بر زمین و حرکت زمین و ماه بوجود می آید و باعث بالا و پائین رفتن سطح آب اقیانوسها و سواحلی که مستقیما به آنها وصلند میشود. بنابرین خلیج فارس باید آنرا داشته باشد در حالیکه بحر خزر که یک دریاچه بسته است لابد ندارد!

این عمل تغئیر سطح آب که میتواند به چند متری برسد در خیلی از سواحل دومرتبه در شبانه روز انجام میشود ولی جاهائی هستند که فقط یک دوره بالا پائین رفتن وجود دارد. ضمنا این عمل با حرکت آب توسط باد و طوفان و بوجود آمدن امواج متفاوت است. جزر ومد تا حد خیلی زیادی منظم و قابل پیش بینی میباشد و بنابرین میتوان روی آنها برای تولید برق حساب کرد در حالیکه طوفان و امواج آب نا منظم هستند، ولی حتی برای بهره برداری از انرژی آنها هم دارند کار میکند!

گزارشی را که اخیرا خواندم از یک پروژه نمونه و بزرگی در ساحل اقیانوس اطلس در ایالت  Maine  در گوشه شمال شرقی آمریکا خبر میداد. میگویند وقتی تا یکی دو سال دیگر همه تاسیسات نصب شوند ظرفیتش به یک مگاوات میرسد. و اگر نتیجه اش کاملا خوب بود آنوقت باعث تاسیسات بیشتری شبیه آن خواهد شد.

میگویند تا بحال در جاهای دیگر و از جمله دانمارک، ایرلند، پرتغال، کره جنوبی، چین، و استرالیا تاسیسات آزمایشی چندی ایجاد کرده اند ولی بندرت جنبه تجارتی داشته اند. حالا کم کم دارند به دنبال نمونه های تجارتی میروند. البته جنبه های محیط زیست آنرا هم باید مطالعه کنند و در یابند که اینگونه تاسیسات برای جانداران آبزی آن مناطق چه خطراتی میتواند ببار آورد.

اصولا بدو طریق میتوان از نیروی جزر و مد استفاده کرد. یکی اینست که توربین های آبی افقی را که به ژنراتور برق وصلند طوری زیر آب نصب نمایند که بالا پائین رفتن آب باعث بحرکت در آوردن توربین شود. این راهیست که در پروژه نامبرده بکار میرود و عکسی از آن توربین را در زیر می بینیم. راه دومش اینست که حوضچه هائی کنار ساحل بسازند بطوری که آب جزر و مدی که به آنها وارد و خارج میشود توربین هائی را که در دهانه حوضچه نصب شده اند بحرکت در آورد.

+ نوشته شده در  Fri 17 Dec 2010ساعت 8:20  توسط بهمن شهزادی  | 

منابع تولید انرژی ، 3

جمعه دهم دسامبر

پس از نیرو گاه هائی که از سوخت های فسیلی استفاده میکنند نوبت میرسد به یک منبع قدیمی دیگر که از خیلی جهات خوبست ولی پیدا کردنش کار آسانی نیست! و آن نیروگاه هیدروالکتریکی می باشد که معمولا با بستن سد روی رودخانه و بحرکت در آوردن توربینهای آبی تولید برق میکند. اینها خیلی تمیز و تجدید پذیر هستند ولی معلومست که فقط در جاهای خاصی روی زمین میتوان آنها را پیدا و ازشان استفاده کرد. حدود 6% برق دنیا را اینها  تامین میکنند.

بعد از آن نوبت میرسد به انرژی هسته ای که چهل پنجاه سالی بیش نیست وارد میدان شده و فعلا حدود 8% برق دنیا را تامین میکند. آن اوائل به تصور بعضی ها منبع انرژی ایده آلی بود و فکر میکردند بزودی آدمیزاد میتواند تمام انرژی مورد نیاز خود را از شکافتن اتم بدست آورد در ضمن اینکه "در دنیای آینده مان هوای آلوده وجود نداشته و در اطراف کارخانه ها بوی گل سرخ به مشام مان برسد!!" اینرا مفصل تر روز هشتم ژانویه  2010 در رابطه با پیش بینی های مدفون شده نوشته ام. البته حالا معلوم شده که این افراد بیش از حد خوشبین بوده اند و نیروی اتم مشکلات مخصوص خود را دارد بطوری که گسترش آنرا خیلی کند کرده و در بعضی جاها حتی متوقف شده ولی ممکنست دومرتبه احیا شود (مراجعه شود به نوشته روز نوزدهم فوریه  2010).

+ نوشته شده در  Fri 10 Dec 2010ساعت 8:31  توسط بهمن شهزادی  | 

منابع تولید انرژی ، 2

جمعه سوم دسامبر

بعد از زغال سنگ که دفعه قبل دیدیم نوبت میرسد به دو مورد خیلی مهم سوختهای فسیلی یعنی نفت و گاز طبیعی. وقتی میگوئیم نفت منظور نفت خامست که از پالایش آن تعداد زیادی فرآورده های مختلف بدست می آید که مهمترینش بنزین برای مصرف در موتورهای احتراق داخلی  (اتومبیل) میباشد. فرآورده دیگر گازوئیل است که در موتورهای بزرگتر دیزلی در نیروگاه های برق استفاده میشود. نیرو گاه های بزرگتر از توربین گازی یا توربین بخار استفاده میکنند که سوخت مصرفی آنها میتواند از فراورده های نفتی باشد. گاز طبیعی هم که مانند نفت از زیر زمین بیرون می آید در بعضی نیرو گاه ها مورد استفاده قرار میگیرد.

دو منبع انرژی فسیلی نامبرده نیز خیلی از معایب زغال سنگ را دارند، از جمله محدود بودن ذخیره منابع و نیز آلوده کردن محیط زیست.  میگویند در حال حاضر میزان استفاده از سوختهای فسیلی در دنیا به قرار زیر است: نفت 36% ، زغال 27% ، گاز طبیعی 23%

+ نوشته شده در  Fri 3 Dec 2010ساعت 9:14  توسط بهمن شهزادی  | 

منابع تولید انرژی

سه شنبه بیست و سوم نوامبر

گزارشی در مورد مهار کردن انرژی موجود در جزر و مد دریا خواندم که بنظرم جالب و تا حدودی تازه آمد. اگر حرف آخر را حالا بخواهید باید بگویم که این هم یک منبع انرژی قابل تجدید است که دارند رویش کار میکنند و البته بدرد جاهائی میخورد که کنار آب باشند و گر نه بدرد جائی مثل یزد ما نمی خورد! بعدا راجع به آن مفصلتر خواهم نوشت، چون وقتی تصمیم به نوشتن گرفتم فکر دیگری به ذهنم رسید و آن یک مطالعه مختصر روی منابع انرژی مختلف می باشد که بنظرم بهتر است اول انجام گیرد.

البته مطمئنم که بعضی ها هیچ علاقه ای به این موضوع ندارند. از طرف دیگر لابد عده ای پیدا میشوند که به آن علاقه داشته باشند و بنابرین منهم مینویسم. این از این!

فکر میکنم میتوان گفت وقتی راجع به تولید و مصرف انرژی صحبت میشود منظور انرژی برق است و آنچه در این سالهای اخیر خیلی مهم و بحث انگیز شده مربوط به راه های مختلف تولید برق میباشد که بر میگردد به اینکه چه نوع مواد و سوختی وارد کارخانه میشود تا تولید برق کند. صد سال پیش این عمل با زغال سنگ شروع شد و بعد به استفاده از مواد دیگر منجر گردید.

زغال سنگ که یک سوخت فسیلی میباشد از ملیون ها سال پیش بما به ارث رسیده و امروز بزرگترین رقم مصرف را درتولید انرژی برق دارد که به 40 در صد میرسد، در صمن اینکه بیشترین آلودگی محیط زیست را تولید میکند. موادی که از دودکش های کارخانه های زغالی بیرون می آیند و توی عکس زیر می بینیم عبارتند از خاکستر، گاز کربنیک، گوگرد، جیوه، آرسنیک، و دیگر مواد زیان آور. در دنیا اول چین و بعد آمریکا در صدر ممالک استخراج کننده و مصرف زغال سنگ قرار دارند. (ادامه دارد)

+ نوشته شده در  Tue 23 Nov 2010ساعت 9:18  توسط بهمن شهزادی  | 

دوچرخه برقی

چهارشنبه بیستم اکتبر

بر همه واضح و مبرهن است که استفاده از دوچرخه بجای اتومبیل خواص زیادی دارد. از جمله اینکه کلی از مصرف سوخت های فسیلی مانند بنزین و گاز میکاهد، هوا تمیزتر میشود، ما آدمها را به مقداری ورزش کردن وامیدارد و غیره. البته معایبی هم دارد که خود میدانید و لزومی ندارد من تکرار کنم! و بهمین خاطر هم هست که هیچوقت این جایگزین آن نخواهد شد و تنها میتوان نسبت استفاده از آنها را به نفع دوچرخه تغئیر داد. دوچرخه معمولی را نمیدانم ولی میگویند چین بیشترین دوچرخه سوار بــــــرقــــی دنیا را در خود دارد که در حال حاضر به 120 ملیون میرسد.

حالا لابد میخواهید بدانید چی شده این فیل را بیاد هندوستان دوچرخه انداخته، بله؟ گزارشی خواندم که میگفت رکود اقتصادی یکی دو سال اخیر فروش دوچرخه های برقی را در این مملکت دچار کسادی کرده چون قیمت آنها که بین چهارصد دلار تا هفت هزار دلار می باشد مردم را چندان به خرید آن ترغیب نمیکند!

دوچرخه برقی توسط یک باتری قابل شارژ مانند باتری اتومبیل و یک موتور برقی کار میکند و میتواند با یک مرتبه شارژ کامل بین هفت تا هفتاد کیلومتر راه برود. بعد از آنست که باید باتری اش را به پریز برق زد تاپر شود که چند ساعتی طول میکشد.

یک نکته دیگر. اینجا در بعضی جاها که امکان داشته و دارد توی خیابان ها مسیرهای مخصوصی را در سمت راست جاده و بعرض حدود دو متر به دوچرخه سواران اختصاص میدهند که بتوانند با خیال راحت بیایند و بروند. این امر خود باعث تشویق بیشتر مردم به دوچرخه سواری میشود.

+ نوشته شده در  Wed 20 Oct 2010ساعت 7:11  توسط بهمن شهزادی  | 

انرژی خورشید ، لاک پشت بیابانی!

شنبه شانزدهم اکتبر

روز 21 اکتبر 2009 شرحی دیدیم در مورد استفاده از انرژی خورشید از طریق نصب آینه های عظیم در بیابانها و متمرکز کردن اشعه آفتاب برای داغ کردن آب (یا ماده دیگر) و تولید برق توسط توربین های بخار. و نیز دیدیم که در این ایالت کالیفرنیا (و دیگر ایالات همجوار) که بیابانی هستند امکان تاسیس چنین پروژه های بزرگ زیاد است.

یکی از این برنامه ها که مدتیست در جریان بوده و کم کم دارد بمرحله عمل نزدیک میشود اختصاص یک قطعه زمین ده پانزده کیلومتر مربعی است در صحرای  Mojave Desert  که در شمال شرق اینجا واقع شده و با ما یعنی لوس انجلس حدود سیصد کیلومتر فاصله دارد.

ولی خب، همانطور که میدانید همچین آسان نیست که آدم برود توی بیابان  خدا و بخواهد کلی زمین را یکدفعه زیر و رو کند، چون حتی آنجاها هم کلی جاندار و بیجان سکنی دارند! در مورد این صحرای مُهاوی میگویند تعدادی لاک پشت آنجا هستند که تحت حمایت قانون قرار دارند که نسلشان منقرض نشود، و اینست که در حال جابجا کردن آنها به یک منطقه دیگر میباشند.

تخمین میزنند که سی چهل تا از این لاک پشت ها که بلحاظ اندازه از نوع متوسط میباشند (حدود سی چهل سانتیمتر طول دارند و پنج شش کیلوگرم وزن) آنجا هستند. حالا شروع کرده اند به یافتن آنها، وزن کردن، عکس گرفتن، آزمایش خون نمودن، و بالاخره نصب فرستنده های رادیوئی کوچک روی آنها برای ردگیری و پی گیری. آنها را چند ماهی در قرنطینه قرار میدهند و بعد در ماه های آینده در محل مناسبی در همان محدوده رها میکنند به این امید که بتوانند زندگی تازه شان را با موفقیت ادامه دهند!

+ نوشته شده در  Sat 16 Oct 2010ساعت 7:11  توسط بهمن شهزادی  | 

نفت در دریا

پنج شنبه ششم ماه می

البته از این عنوان میتوان بچند طریق استفاده کرد. یکی اینکه کلمه "نَشد" که مترادف با  leak  میباشد جلو آن بگذاریم. آنوقت میشود آنرا اطلاق کرد به حادثه شکستن لوله نفتی که در خلیج مکزیک اتفاق افتاده و دارد روزانه کلی نفت خام وارد آبهای آنجا می کند. تازه میگویند که از حد نشد هم گدشته و به صورت "فَوَران" در آمده.

بله، لابد جریان را شنیده اید. دو هفته پیش بود که یک دستگاه چاه نفت کنی که داشت در کف اقیانوس و در عمق یک و نیم کیلومتری کار میکرد شکست و نفت خام شروع به فوران کرد. با اینکه هشتاد کیلومتر از ساحل بدور است چند روزی بیش طول نکشید که جریان آب و باد، نفت خام را بصورت مایع و جامد به ساحل آورد و تا بحال باعث کلی آلودگی آب و صدمه به حیوان و گیاه آن مناطق شده و هنوز هم ادامه دارد. نزدیکترین ایالت به آن لوئیزیانا میباشد ولی ایالات میسی سیپی، آلاباما و فلوریدا هم در معرض خطر هستند.

حالا میخواهیم کلمه "استخراج" جلو عنوان بالا بگذاریم و به بینیم چه از آب در می آید! البته زدن چاه در کف دریا و استخراج نفت تازگی ندارد و در خیلی جاها این عمل انجام شده و میشود. ولی میگویند این چاه نفت فعلی که به این بلا دچار شده از عمیق ترین آنهاست و خیلی از مشکلاتی که الان جلو روی مسئولین امر است جای دیگری دیده نشده. شاید مهمترین آنها فشار خیلی شدیدی میباشد که در آن عمق آب وجود دارد و مانع خیلی بزرگی است بر سر راه خیلی از عملیات امدادی که بتواند سرپوشی روی دهانه چاه بگذارد و آنرا کور کند.

+ نوشته شده در  Thu 6 May 2010ساعت 7:11  توسط بهمن شهزادی  | 

انرژی گاوی!

چهارشنبه سوم ماه مارس

تا بحال منابع انرژی گوناگونی را از قبیل باد و خورشید و اتم و حتی پس مانده های غذائی دیده ایم که میشود آنها را در آرشیو موضوعی علمی/انرژی یافت. البته منابع انرژی سابقه دارتر مانند ذغال سنگ و نفت و گاز که جای خود دارند. حالا میرسیم به آن انرژی که از دامها و بویژه از گاو ناشی میشود، البته نه از خودش بلکه از فضولاتش!

بله، در خبرهاست که در سالهای اخیر و بویژه پس از قرارداد بین المللی کیوتو در سال 1997 در رابطه با مبارزه با گرمایش زمین مردم بفکر افتاده اند که از فضولات حیوانات برای تولید برق استفاده کنند! این فضولات اگر همینطور بمانند تخمیر شده تولید گار متان میکنند که برای کره زمین مضر است. اینست که در بعضی نقاط دنیا شروع کرده اند به نصب دستگاه هائی که این فضولات را در مخزنهای تحت کنترل شده خود جا داده و از گاز متان حاصله برای سوخت در نیروگاه های برق استفاده میکنند.

میگویند اتحادیه اروپا خیلی در این راه پیشرفت کرده و هم اکنون حدود هشت هزار دستگاه اینجوری در نقاط مختلف اروپا در حال کارند و خیلی های دیگر هم در راه هستند. در آمریکا این امر زیاد توسعه نیافته و تنها نزدیک به دویست مرکز استفاده از فضولات وجود دارد.

خب، حالا میرسیم به نکته ای جالب. ما تا بحال خیال میکردیم که اگر با آلودگی هوای مورد استفاده ما آدمها مبارزه کنیم کره زمین را هم  خوش می آید، و برعکس آنچه برای زمین خوب باشد برای ما هم خوبست. ولی گویا همیشه اینطور نیست! اینرا داشته باشید تا بعد.

میگویند نواحی مرکزی ایالت کالیفرنیا (چند صد کیلومتری اینجا) محل سکونت حدود یک ونیم ملیون گاو است که مجموع فضولات آنها به یکصد ملیون کیلوگرم در روز میرسد. خدا بدهد برکت! و همانطور که گفته شد اخیرا دامداران تشویق شده اند به اینکه آنها را به برق تبدیل کنند.

یکی از این موارد آقای فلانی است که در دو سه سال پیش با دریافت یک و نیم ملیون دلار کمک مالی از وزارت کشاورزی شروع به تاسیس وسائل لازم برای تبدیل فضولات به برق را نمود ولی در اواسط کار از یک اداره ایالتی که کارش کنترل آلودگی هوا ست بهش خبر رسید که وسائل او هوائی را که ما تنفس میکنیم آلوده میکند و باید کلی وسائل تصفیه اضافی و خرجدار نصب نماید. علت هم اینست که در جریان سوزاندن گاز متان که برای زمینمان خوبست، گاز دیگری تولید میشود (اکسید نیتروژن NOx) که برای خودمان خوب نیست. حالا بیا و درستش کن!

+ نوشته شده در  Wed 3 Mar 2010ساعت 7:11  توسط بهمن شهزادی  | 

باز هم انرژی اتمی

جمعه نوزدهم فوریه

گاه گداری در مورد انواع منابع انرژی که قابل تجدید هستند مانند آنهائیکه از خورشید و یا باد و یا حتی اتم سرچشمه میگیرند مطالبی نوشته ام که میتوان در آرشیو موضوعی علمی/انرژی پیدا کرد. روز بیست و دوم دسامبر نوشته ام با پاراگراف زیر شروع میشد:

در خبرهاست که کشور سوئد قانون منع ساخت نیرو گاه های اتمی را که سی سالست در حال اجراست دارد لغو میکند. این گرایش در واقع دارد در ممالک دیگر اروپائی نیز قوت میگیرد چون در این عصر و زمانه که وجود نیروگاه های سوخت فسیلی مانند زغال سنگ و نفت و گاز برای محیط زیست زیانبار اعلام شده و همه از خطرات گرم شدن نابجای زمین خبر میدهند استفاده از نیروی اتم دارد دوباره مورد توجه قرار میگیرد.

و حالا در خبرهاست که آمریکا هم دارد در این راه شروع به فعالیت تازه ای می نماید. بله، دولت اوباما اعلام کرده که برای تاسیس راکتورهای اتمی جدید که تا بحال بصورت تعلیق در آمده بودند تا هشت میلیارد دلار ضمانت وامی تخصیص میدهد تا بتوانند ساختمان آنها را شروع کنند.

البته آنهائی که از وقوع حادثه ای ناگوار در نیروگاه های اتمی و نیز از تلنبار شدن فضولات هسته ای و نبودن راه حل مناسب برای رهائی از دست آنها نگرانند از این کار دولت هیچ راضی نیستند. ولی بنظر میرسد که این مخالفت ها خیلی شدید نباشد، به خصوص که اعضای حزب جمهوری خواه و سردمداران آنها بطور کلی و اصولی همیشه پشتیبان این نوع پروژه ها بوده و هستند.

خاصیت دیگر این خط مشی اوباما اینست که اقلا در این مورد پشتیبانی حزب مخالف را با خود دارد. و این از آن جهت مهم محسوب میشود وقتی نگاه کنیم که لایحه بیمه بهداشتی او بخاطر مخالفت جمهوری خواهان معلق مانده!

+ نوشته شده در  Fri 19 Feb 2010ساعت 7:11  توسط بهمن شهزادی  | 

اتومبیل هیدرژنی

سه شنبه بیست و ششم ژانویه

یادم هست چند سال پیش کابوی کاخ سفید یعنی همان جورج بوش خیلی در مورد این نوع اتومبیلها ذوق زده شده بود و یک مقداری راجع به آن تبلیغات کردند و آنرا به عنوان بهترین جایگزین برای اتومبیلهای بنزینی قلمداد نمودند، ولی این هیاهو دیری نپائید چونکه در اصل سر و صداها با واقعیت سازگاری نداشت. واقعیت اینست که این نوع اتومبیلها در مقایسه با نوع برقی که دیروز راجع بهش نوشتم اشکالات خیلی بیشتری دارند.

بزرگترین حسن آنها اینست که مانند اتومبیل برقی دود و دم ندارند، و با اینکه تولید خود هیدرژن بدون دود نیست میگویند رویهمرفته بهتر از اتومبیل های بنزینی فعلی میباشند.

بطور کلی از هیدرژن میشود به دو نوع در اتومبیل استفاده کرد. اولیش که خیلی ساده تر بنظر میرسد اینست که آنرا مانند بنزین در موتور های احتراق داخلی سوزاند. دومین راهش اینست که در یک اسبابی بنام  fuel cell در داخل ماشین آنرا تبدیل به برق کرد و به این ترتیب آنرا به حرکت در آورد. ولی هر دوی این روشها اشکالات بزرگی دارند که مهمترین آنها عبارتند از تولید هیدرژن، توزیع آن در محل هائی بجای پمپ بنزین، ذخیره آن در مخازن بزرگ و سنگین در داخل اتومبیل، تعبیه وسائل ایمنی (چون هیدرژن خیلی ساده مشتعل و منفجر میشود)، و غیره.

هیدرژن معمولا یا مستقیما از منابع سوخت فسیلی تولید میشود و یا اینکه بوسیله تجزیه آب بوسیله برق بوجود می آید، و همان اشکال مهمی را دارد که در باره اتومبیل برقی گفته شد، یعنی نمیتواند بطور قابل ملاحظه ای از مصرف نفت و گاز بکاهد.

خلاصه اینکه گویا ایده اتومبلهای هیدرژنی بجائی نرسیده و نظر کلی بر اینست که حالا حالا ها روی کار نمی آید مگر اینکه یک روزی پیشرفت های تکنیکی مهمی بدادش برسند، یا اینکه هیچوقت این اتفاق نیفتد!

+ نوشته شده در  Tue 26 Jan 2010ساعت 7:11  توسط بهمن شهزادی  | 

انومبیل برقی

دوشنبه بیست و پنجم ژانویه

چند روز پیش فیلم مستندی در تلویزیون دیدم بنام "اتومبیل برقی را کی کشت"  این باعث شد که یک مقداری حس کنجکاویم برگشت پیدا کند چون قبلا هم گاه بیگاه در این زمینه سوالاتی برایم پیش آمده بود. این بود که تصمصم گرفتم یک مقداری آنرا جدی تر دنبال کنم. اگر حرف آخر را حالا بخواهید سوال من همیشه این بوده که آیا استفاده از اتومبیلهای برقی می تواند باعث صرفه جوئی در مصرف سوختهای فسیلی شود، یا خیر؟

در این فیلم که سه چهار سال پیش تهیه شده بطور اخص از زادن و مردن اتومبیلی بنام  EV1  توسط کمپانی اتومبیل سازی جنرال موتورز (شورلت) حرف میزد. حدود یکهزار واحد از این نوع اتومبیل از سال 1996 تا سال 1999 ساخته شد و بطور امانت lease  و آزمایشی در اختیار تعدادی داوطلب قرار گرفت ولی بعد جی ام فتوا داد که آن طفلکی بدرد نمیخورد و مشتری نخواهد داشت و آنرا محکوم به مرگ نمود! البته فیلم نه تنها کمپانی سازنده را مقصر میداند بلکه شرکتهای نفتی و مقامات دولتی را هم بی نصیب نمیگدارد، که ما به این چیز ها کاری نداریم!

آنچه بنظر من خیلی مهمتر است اینست که با اینکه آن یکی مرد ولی ایده و هدف کلی سر و مر و گنده سر جایش مانده. چون هم الان سازندگان گوناگونی در نقاط مختلف دنیا در حال تهیه و گسترش استفاده از اتومبیل برقی هستند و گویا این هدف دارد در هندوستان و بعضی ممالک دیگر خیلی سریع به پیش میرود.

خب، حالا برگردیم به سوالی که من داشتم و اصولا به بینیم محسنات اتومبیل برقی چه میتواند باشد. آنطور که میگویند مهمترین خاصیتش اینست که هیچ دود و دم ندارد. اصلا لوله اگزوز ندارد! البته که این حسن بزرگی است ولی خیال نکنید چون خودش دود ندارد کامل و بدون نقص است، خیر! واقعیت اینست که برقی که مصرف میکند از نیروگاهی تامین میشود که مقداری دود دارد، با اینکه به پای دودی که از اتومبیلهای معمولی بیرون می آید نمیرسد و بنابر این برای محیط زیست کمی بهتر است.

عده ای تصور میکنند که استفاده از این اتومبیلها میتواند از مصرف مواد فسیلی مانند بنزین بکاهد ولی همانطور که گفته شد اینها نیاز به برق دارند و این برق هم فعلا و حالا حالا ها از نیرگاه هائی می آید که از سوخت هائی مانند نفت و گاز طبیعی و ذغال سنگ استفاده میکنند. وقتی آن روزی رسید که تمام نیازهای برقی ما از منابع قابل تجدید مانند انرژی خورشید و باد و هیدرو الکتریک و نظائر آن تامین شد آنوقت میتوان گفت که اتومبیل برقی هم به سوختهای فسیلی احتیاجی ندارد، که در واقع نوشداروی پس از مرگ سهراب خواهد بود!

+ نوشته شده در  Mon 25 Jan 2010ساعت 7:11  توسط بهمن شهزادی  | 

بازگشت انرژی اتمی؟

سه شنبه بیست و دوم دسامبر

در خبرهاست که کشور سوئد قانون منع ساخت نیرو گاه های اتمی را که سی سالست در حال اجراست دارد لغو میکند. این گرایش در واقع دارد در ممالک دیگر اروپائی نیز قوت میگیرد چون در این عصر و زمانه که وجود نیروگاه های سوخت فسیلی مانند زغال سنگ و نفت و گاز برای محیط زیست زیانبار اعلام شده و همه از خطرات گرم شدن نابجای زمین خبر میدهند استفاده از نیروی اتم دارد دوباره مورد توجه قرار میگیرد.

میگویند خطر نیرو گاه های هسته ای که ترس از آن بیست و اندی سال پیش در زمان حادثه انفجار نیروگاه چرنوبل در روسیه شدت گرفت باعث شد خیلی از ممالک ساخت جدید آنها را ممنوع اعلام کنند. ولی این روزها با بوجود آمدن تکنولژی های بهتر میزان خطر خیلی کاهش یافته. از طرف دیگر ما اکنون در مقابل یک خطر بزرگتر یعنی گرمایش زمین قرار گرفته ایم و وقتی آنها را با هم مقایسه کنیم استفاده از اتم آنقدرها هم بد بنظر نمیرسد! حتی اگر هم نخواهیم برای همیشه آنهارا نگاهداریم اقلا برای کوتاه مدت خوبست، تا وقتی که منابع انرژی قابل تجدید مانند خورشید و باد و غیره توسعه کافی بیابند.

خطر وقوع حادثه و انفجار تنها اشکال نیست. نیروگاه های هسته ای فضولاتی ایجاد میکنند که هنوز رادیواکتیو و خیلی زیانبارند و ده ها هزار سال بقوت خود باقی میمانند. و هیچکس تا بحال راه حل عملی برای رهائی از دست آن پیدا نکرده. راه حل موقتی تا بحال این بوده که آنها را در ظرفهای خیلی محکم و قوی در همان جائی که بوجود آمده یا نزدیکی های آن بایگانی کنند! راه حل دراز مدتی که تا بحال پیشنهاد شده اینست که یک غار یا حفره ای در دل کوه یا بیابان پیدا کنند تا بتوانند همه آن فضولات را در ظرفهای محکم و سربسته در آنجاها دفن نمایند و مطمئن هم باشند که مواد رادیواکتیو اصلا به بیرون درز پیدا نمیکند، آنهم برای ده ها هزار سال!

در آمریکا سالهای سالست که دنبال همچو مکانی میگردند. حتی وقتی هم که دانشمندان یک جائی را مطلوب تشخیص میدهند و دولت هم روی آن صحه میگذارد مردم شهر و محله مجاور به آن محل رضایت نمیدهند و به اصطلاح میگویند آنها را هر جا میخواهید ببرید بجز پشت خانه ما!

+ نوشته شده در  Tue 22 Dec 2009ساعت 7:11  توسط بهمن شهزادی  | 

معضل چراغهای راهنمائی مدرن

جمعه هیجدهم دسامبر

"چراغهای راهنمائی ِ با صرفه نمیتوانند برف را آب کنند"!

بله، این عنوان گزارشی بود که اخیرا خواندم. اول یک توضیحی در باره اینجور چراغها لازم می نماید. یک نوع لامپهائی که در این سالهای اخیر باب شده و مصرفش دارد زیاد میشود LED  نام دارد و با لامپ فلورسانس (مارپیچی) کاملا متفاوت است.

این لامپها اصولا خیلی کوچک بوده و استفاده از آنها تا این اواخر در وسائل الکترونیکی بود ولی اخیرا دارد پایش به جاهای دیگر هم باز میشود. من خود از چند تا چراغ قوه  کوچک این جوری استفاده کرده ام. برای وسائل روشنائی بزرگتر مجبورند از مجموعه چند تائی آنها استفاده کنند. محاسن این لامپ مصرف برق کمتر، دوام خیلی بیشتر، و ابعاد کوچکتر است. بزرگترین عیبش قیمت آنست که لابد کم کم پائین می آید.

برگردیم به ترافیک و برف. بله، در این مورد آن حسنی که لامپهای ال ئی دی دارند میتواند باعث شر شود! به این معنی که چون این لامپها داغ نمی شوند اگر برف روی چراغ راهنمائی به نشیند آب نمیشود و ممکنست باعث تصادف گردد. همین!

میگویند در چند شهر آمریکا سالهاست که این نوع چراغها را نصب کرده اند و مقامات خیلی راضی هستند چون هم کلی در مصرف برق صرفه جوئی شده و هم بعلت طول عمر زیاد، تعویض آنها خیلی دیرتر انجام میشود. ولی در بعضی از شهرها که زمستان سردی دارند تصادفاتی رخ داده که صرفا به خاطر پوشانده شدن سطح چراغها با برف و عدم رویت چراغ قرمز توسط رانندگان بوده.

+ نوشته شده در  Fri 18 Dec 2009ساعت 7:11  توسط بهمن شهزادی  | 

مطالب قدیمی‌تر